Kısaca
- Değer kaybı, kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından istenir.
- Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır; 15 gün içinde olumlu yanıt gelmezse tahkim ya da dava yolu açılır.
- Tazminat, karşı tarafın kusur oranında ödenir.
- Pert araçlarda değer kaybı sigorta teminatı dışındadır; zamanaşımı kural olarak iki yıldır.
Kazada hasar gören bir araç ne kadar iyi onarılırsa onarılsın, ikinci el piyasasında artık “hasar kayıtlı” bir araçtır ve kazasız eşdeğerine göre daha düşük fiyatla alıcı bulur. Bu fark değer kaybı olarak adlandırılır ve kusurlu tarafın sigortasından talep edilebilecek bir zarardır. Uygulamada pek çok araç sahibi bu hakkından habersizdir ya da sigorta şirketinin ilk teklifini kabul ederek eksik tazminatla yetinir.
Değer kaybını kim öder?
Değer kaybı, kazada kusurlu olan aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası tarafından, poliçedeki araç başı maddi hasar limitine kadar karşılanır. 2026 yılı için bu limit araç başına 400.000 TL, kaza başına 800.000 TL’dir. Limiti aşan zarar için kusurlu sürücü ve araç işleteni doğrudan sorumludur.
Kendi kasko poliçeniz, kural olarak değer kaybını karşılamaz; kasko aracın onarımını üstlenir. Kasko şirketi onarım bedelini ödedikten sonra karşı tarafın sigortasına rücu eder; değer kaybı talebi ise size aittir.
Hangi durumlarda istenebilir?
- Kazada karşı tarafın kusuru bulunmalıdır; kendi kusurunuz oranında tazminat azalır.
- Aracınızın onarılmış olması gerekir; değer kaybı onarım sonrası piyasa değerindeki düşüştür.
- Araç pert (ağır hasarlı) kabul edildiyse değer kaybı istenemez; bu durumda aracın kaza tarihindeki rayiç değeri ile sovtaj bedeli arasındaki fark gündeme gelir.
- Değer kaybının miktarını; aracın yaşı, kilometresi, daha önceki hasar kayıtları, hasarın büyüklüğü ve değişen ya da boyanan parçalar belirler.
Adım adım başvuru
1. Kaza tespit tutanağı ve belgeler
Kaza tespit tutanağı ya da kolluk tarafından düzenlenen kaza raporu, kusur oranının belirlenmesi için temel belgedir. Olay yeri fotoğrafları, onarım faturası, ekspertiz raporu ve aracın ruhsatı da başvuruya eklenir.
2. Sigorta şirketine yazılı başvuru
Dava ya da tahkim yoluna gitmeden önce kusurlu aracın sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunludur. Başvuruda talep edilen tutar ve banka hesap bilgisi belirtilir. Sigorta şirketi on beş gün içinde ödeme yapmaz ya da eksik öderse bir sonraki aşamaya geçilir.
3. Sigorta Tahkim Komisyonu ya da mahkeme
Uyuşmazlık, Sigorta Tahkim Komisyonu’na ya da genel mahkemelere götürülebilir. Tahkim çoğu dosyada daha hızlı sonuç verir; başvuru ücreti talep edilen tutara göre değişir. Komisyon, gerekirse bilirkişiden değer kaybı raporu alır ve karar verir. Belirli tutarı aşan kararlara karşı itiraz ve temyiz yolları açıktır.
Sigorta şirketinin teklifini kabul ederek “tam ibraname” imzalarsanız, sonradan ortaya çıkan farkı istemeniz zorlaşabilir. Teklifi ekspertiz raporu ve gerçek zararınızla karşılaştırmadan imza atmayın.
Kusur oranı neden önemli?
Tazminat, karşı tarafın kusuru oranında ödenir. Kaza tespit tutanağında kusur oranı belirtilmemişse, sigorta şirketi ya da tahkim heyeti bilirkişiden kusur raporu alır. Tutanakta size yüklenen kusura katılmıyorsanız, bunu başvurunuzda gerekçeleriyle belirtmeniz ve varsa kamera kayıtlarını sunmanız gerekir.
Değer kaybı dışında neler istenebilir?
- Onarım bedeli (kasko karşılamadıysa),
- Çekici ve ekspertiz masrafları,
- Araçtan yoksun kalma ve kazanç kaybı: Bu dolaylı zararlar zorunlu trafik sigortasının teminatı dışındadır; kusurlu sürücü ve işletenden istenebilir.
- Yaralanmalı kazalarda tedavi giderleri, iş göremezlik ve manevi tazminat. Manevi tazminat sigorta teminatı dışındadır.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıldır. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa ve ceza zamanaşımı daha uzunsa, o süre uygulanır. Yalnızca maddi hasarlı kazalarda iki yıllık sürenin kaçırılmaması önemlidir.
Kaza sonrası haklarınız için trafik kazası ve tazminat sayfamıza bakabilir, süreleri yasal süre aracıyla hesaplayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Aracım sıfır kilometreydi; değer kaybı daha mı yüksek olur?
Genellikle evet. Yeni ve düşük kilometreli araçlarda hasar kaydının piyasa değerine etkisi daha belirgindir. Ancak tutar her somut olayda bilirkişi incelemesiyle belirlenir.
Kazadan aylar sonra değer kaybı isteyebilir miyim?
Evet. Zamanaşımı süresi içinde, yani kural olarak iki yıl içinde başvuru yapılabilir. Ancak onarım faturası ve fotoğraflar gibi belgelerin saklanması gerekir.
Karşı aracın sigortası yoksa ne olur?
Sigortasız araçların neden olduğu kazalarda, belirli zararlar için Güvence Hesabı’na başvurulabilir. Ayrıca kusurlu sürücü ve araç işleteni doğrudan sorumludur.
Avukatla başvurmak zorunlu mu?
Hayır. Sigorta şirketine ve Sigorta Tahkim Komisyonu’na doğrudan başvurabilirsiniz. Ancak kusur oranı, değer kaybı hesabı ve itiraz süreçlerinde destek almak eksik ödeme riskini azaltır.
